Σιάτιστα, αναμνήσεις Χριστουγέννων... Τρεις γυναίκες θυμούνται με νοσταλγία

Όταν αναπολεί κάποιος στιγμές από την παιδική του ηλικία, σίγουρα το μυαλό του θα πάει στις γιορτές των Χριστουγέννων, σε στιγμές ευχάριστες αλλά και δύσκολες. Οι μέρες αυτές κουβαλούν αναμνήσεις όμορφες, σαν ένα βιβλίο με τις σελίδες του γεμάτες αγάπη, κάλαντα ή κόλιαντα, όπως λέγονται στη Σιάτιστα, κεράσματα, ανθρώπους και ιστορίες που πλημμυρίζουν  τα μάτια με δάκρυα νοσταλγίας.

 Τα Χριστούγεννα παλιά ξυπνούν αναμνήσεις , ζωντανεύουν θύμησες και κάνουν το τώρα να φαίνεται τόσο διαφορετικό. Παρ’ ‘ολες τις αλλαγές που φέρνει ο χρόνος, η ιστορία ενός τόπου μένεις αναλλοίωτη και ζωντανεύει με την κάθε ευκαιρία. Ήθη και έθιμα που κρατούν ζωντανό το παρελθόν, φέρνουν αναμνήσεις στους μεγαλύτερους και χρέος να διατηρηθεί ζωντανή αυτή η παράδοση στους νεότερους.

Φωτογραφία: www.siatistanews.gr

Τα Χριστούγεννα στη Σιάτιστα σημαίνουν παράδοση, έθιμα όπως οι Κλάδαριές, τα Κόλιαντα, παραδοσιακά γλυκά και φαγητά, γεύσεις και αρώματα που μοσχοβολούν σε κάθε σπίτι, σε κάθε γειτονιά, ήχους και φωνές με αγάπη γι’ αυτόν τον τόπο που η παράδοση τον ξεχωρίζει.

Η Καλλιόπη Μπόντα,  η Σουζάννα Παπαναούμ – Σιάπαντα  και η Αικατερίνη Ζωγράφου, τρεις  κυρίες με δυναμισμό, εκπαιδευτικοί στο επάγγελμα,  που τους διακρίνει η αγάπη για τον τόπο τους, με πλούσια δράση και συγγραφικά έργα σχετικά με την ιστορία και την παράδοση της Σιάτιστας,   θυμούνται στιγμές από το παρελθόν και μας αφηγούνται αυτήν την ιστορία που έχει χαραχτεί τη μνήμη τους.

 

Τα Κόλιαντα στη Σιάτιστα

 Είχαμε πάρει την απόφασή μας. Παρ’ όλες τις αντιρρήσεις των δικών μας, θα πηγαίναμε και φέτος να πούμε τα κόλιαντα. Ξεκινήσαμε στις 5 το πρωί. Πήγαμε σε όλα τα σπίτια της γειτονιάς, αλλά και σε σπίτια συγγενών μας σε άλλες γειτονιές. Αφού λέγαμε το τραγούδι που άρμοζε στην κάθε οικογένεια, μας έδιναν τα κόλιαντα, που ήταν κάστανα, καρύδια, φιρίκια, κολιαντίνες, μουστοκούλουρα. Οι πιο κοντινοί συγγενείς μάς έδιναν και σαλιάρια και βέβαια όλοι μας εύχονταν «και τα χρονάκια σας». Εκείνη τη χρονιά για πρώτη φορά πήγαμε για κόλιαντα και στον καθηγητή Καπνουκάγια. Του είπαμε το τραγούδι που άρμοζε σε κάθε μορφωμένο, «Γραμματικός εκάθονταν». Μας υποδέχτηκε χαμογελαστός, και πέρα από τα γνωστά κόλιαντα μας έδωσε και χρήματα. Καθώς φεύγαμε στρέφαμε το κεφάλι μας πίσω και ρίχναμε κλεφτές ματιές. Παρατηρήσαμε πως στέκονταν ακόμα στην πόρτα και μας κοίταζε. Κατά την επιστροφή μας μιλούσαμε συνέχεια γι’ αυτόν και τη συμπεριφορά του. Αναρωτιόμασταν μήπως κάναμε λάθος που πήγαμε. Όμως, φάνηκε πως αυτό του έδωσε χαρά. Το θέμα μάς απασχόλησε κάποιες ημέρες, μέχρι που ξεχάστηκε. Τις απόψεις του καθηγητή Καπνουκάγια για τα κόλιαντα τις έμαθα πολλά χρόνια αργότερα, όταν διάβασα το βιβλίο του Η ΜΗΤΕΡΑ ΜΟΥ όπου, μεταξύ άλλων, γράφει: Ο νεωτεριστής, αμέσως θα πει: Είναι εντροπή να στέλνωμεν τα παιδιά μας με το χειμερινό πρωινό χιονικό κρύο, να ζητούν «κόλιαντα». Την επαιτείαν θα επαναφέρωμεν; Αλλά, εάν ήξεραν πόσον υγιεινόν είναι δια τους μικρούς – το παρηκολούθησα και εκ πείρας το ξέρω- το πρωϊνό ξύπνημα και το υπό την τσουχτερή ψύχρα περπάτημα των μικρών με τους ομηλίκους των, δεν θα συνηγορούσαν εις την κατάργησιν του εθίμου. …Αυτό το πρωϊνό νυχτοπερπάτημα των μικρών είναι διδακτικώτατον κοινωνιολογίας μάθημα.

Σιατιστινά Σαλιάρια

Όταν γυρίσει σπίτι, θα τον ερωτήσουν οι γονείς, οι αδελφοί, αι αδελφαί και ει τις άλλος, σε ποιό σπίτι πήγεν, τι τους έδωκαν, πως τους εδέχθησαν και τότε θα ιδούν, εάν ο μικρός διηγήται ελεύθερα, έχει λεκτικόν πλούτον, είναι φαντασιώδης, ή φιλαλήθης και εν τέλει, όταν μεγαλώσει θα έχει την ενεξίτηλον αυτήν ανάμνησιν της παιδικής του ζωής, ως χρονικόν αφετηρίας του βίου του όριον.

 Καλλιόπη Μπόντα

 

Χριστούγεννα αλλιώς

Αρχές της δεκαετίας του’50 οι απαιτήσεις της ζωής έφεραν την οικογένειά μου στα Σέρβια,   που τον Μάρτη του  1943 η ιταλική μεραρχία Penarolo είχε φροντίσει να τα μετατρέψει  σε «νεκρή ζώνη» ως τιμωρία για το κάψιμο της γέφυρας του Αλιάκμονα από αντιστασιακούς της περιοχής, γεγονός που την εμπόδισε να βοηθήσει τους Ιταλούς στη μάχη του  Φαρδύκαμπου.

 Χριστούγεννα στα Σέρβια της δεκαετίας του ’50 στο  σπίτι  που νοικιάζαμε άκουγα τη Σιατιστινή μητέρα μου να λέει ιστορίες για  κόλιαντα,  ιτζιούκια, μουστουκούλουρα, τζιουμάκες κι ένας κόμπος στο λαιμό   δεν έλεγε να φύγει, γιατί είχα  τζιουμάκα, αλλά  δεν είχα συγγενική ή φιλική  πόρτα να χτυπήσω. .

 Και τότε… η γειτόνισσά μου η Βάλια με  φώναξε να πάω μαζί της να πούμε τα «κάλαντα» στη θεία της την Πόπη.

Ακολούθησα μουδιασμένη, θα πήγαινα σε ένα «ξένο» σπίτι. Ένα  σπίτι κοντά στην Κεντρική Πλατεία. Πήγαμε και  χτυπήσαμε την πόρτα. Μια αρχοντική, γλυκιά μορφή μας άνοιξε. Μας χάρηκε και   μας δώρισε . Ναι, είχε δωράκι και για μένα, το «ξενάκι». Κοιτούσα έκπληκτη, δεν το περίμενα!   Η κυρία Πόπη με αγκάλιασε  τρυφερά λέγοντας: κι εσύ παιδί δικό μας είσαι.  ΤΟΤΕ ΕΝΟΙΩΣΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ!

Η φροντίδα και η καλοσύνη της Σερβιώτισας έφερε τη χαρά της Γέννησης στην καρδιά μου.

                                                                                                                   Αικατερίνη Ζωγράφου

                                                                                                                   Πικέρμι 14-11-2020

Σιάτιστα – Κλαδαρ’ές

Η πρώτη γιορταστική εκδήλωση του Δωδεκαημέρου στη Σιάτιστα, είναι το άναμμα της κλαδαριάς την 23η Δεκεμβρίου. Η προετοιμασία άρχιζε περίπου στα τέλη Νοεμβρίου. Τα παιδιά κάθε γειτονιάς σχημάτιζαν ομάδες και ξεχύνονταν στ’ αμπέλια όπου μάζευαν ξερά χόρτα και φρύγανα (στη Χώρα τα ονόμαζαν «λόζιο», στη Γεράνεια «φουρφούρια»). Τα φόρτωναν σε ζώα και μόλις έφταναν στη Σιάτιστα τα αποθήκευαν σε κάποια αχυρώνα την οποία φύλαγαν καλά, μήπως μια αντίπαλη ομάδα πάρει για λογαριασμό της κάποια ποσότητα. Την άνοιγαν μόνο στις 23 Δεκεμβρίου για το στήσιμο της κλαδαριάς, που γινόταν ως εξής:

 

Σ’ ευρύχωρο χώρο της γειτονιάς, όπως και στις πλατείες, άνοιγαν τρύπα βάθους περίπου μισού μέτρου. Εκεί μέσα στερέωναν ένα ίσιο χοντρό ξύλο βελανιδιάς, το λουμάκι, ύψους περίπου 4-5 μέτρων. Στην κορυφή του τοποθετούσαν μια φούντα με ξερά χόρτα και το υπόλοιπο το σκέπαζαν τυλίγοντας γύρω του λόζιο, ώστε το σχήμα της κλαδαριάς να θυμίζει μεγάλο έλατο.

 

Όταν ήταν πια έτοιμη, τα παιδιά τη φύλαγαν και πάλι σαν τα μάτια τους, μη τυχόν έρθει κάποιος από άλλη γειτονιά και την ανάψει πριν την ώρα της. Μόλις νύχτωνε, ερχόταν ο Δήμαρχος με τη συνοδεία τοπικών οργάνων στην κλαδαριά κεντρικού δρόμου, την άναβε και έκανε την έναρξη του χορού. Μεγάλοι και μικροί που στέκονταν γύρω, έσειαν ρυθμικά κουδούνια από ζώα (κυπριά –  κουδούνι μπρούτζινο που κρεμούν στον λαιμό των τράγων) γκαβανούζες -μεγάλο σφαιρικό κουδούνι, που κρεμούν στον λαιμό των κριαριών  κ.ά.) προξενώντας μεγάλο θόρυβο, που όχι μόνο δεν ενοχλούσε αλλά παρακινούσε τον κόσμο να πάρει μέρος στο γλέντι.

Οι φλόγες της κλαδαριάς σκόρπιζαν ολόγυρα μια γλυκιά ζεστασιά, απομακρύνοντας για λίγο το δριμύ ψύχος που συνήθως επικρατούσε. Αυτή η λάμψη συμβολίζει τη φωτιά που άναψαν οι βοσκοί, όταν ήρθαν να προσκυνήσουν το Θείο Βρέφος. Όλοι οι παρευρισκόμενοι, συνόδευαν τα όργανα με το τραγούδι:

«Πιδιά μ’ ήρθαν τα κόλιαντα κι όλοι να συναχτήτι                                                                          

  κι απ’ τουν Αηλιά στον Πρόδρουμου στα τρία τα πηγάδια   

   ικεί θα γίν’ του σύνταγμα κι όλου του συναγώγι».

Στη συνέχεια, αφού ο Δήμαρχος με τα όργανα έφευγαν για να πάνε και σ’ άλλες κλαδαριές, οι γείτονες και τα παιδιά έμεναν γύρω από τη φωτιά, τραγουδώντας κι άλλα τραγούδια των καλάντων και χτυπώντας τα κουδούνια.

 

[1] κυπρί = κουδούνι μπρούτζινο που κρεμούν στον λαιμό των τράγων

[2] γκαβανούζα = μεγάλο σφαιρικό κουδούνι, που κρεμούν στον λαιμό των κριαριών

Σουζάννα Παπαναούμ – Σιάπαντα

 

Η ομάδα του Together σας εύχεται

Καλές Γιορτές, Υγεία, Αγάπη και Ευημερία σε όλο τον κόσμο!

Δημοσιευμένο στο www.togethermag.gr

Παραμένουμε άνθρωποι

 

Ο κόσμος έχει κουραστεί με όλη αυτήν την πρωτοφανή κατάσταση που βιώνουμε φέτος. Κι είναι λογικό. Δεν άλλαξε απλώς ο τρόπος ζωής μας, αλλά με κυρίαρχα στοιχεία το άγχος και τον φόβο για επιβίωση, οι ρυθμοί της καθημερινότητας μοιάζουν με τηλεκατευθυνόμενο αυτοκινητάκι, που τρέχει, σταματά, ξανατρέχει, ξανασταματά, αναποδογυρίζει, επανέρχεται στο δρόμο του κι ούτω καθεξής, με τα χτυπήματα όμως να αφήνουν πληγές που δύσκολα θα γιατρευτούν.

Δυστυχώς, δεν έχουν όλοι οι άνθρωποι το προνόμιο της σταθερής δουλειάς του δημοσίου ή της εργασίας σε επιχείρηση του ιδιωτικού τομέα που συνεχίζει να λειτουργεί κανονικά, παρ’ όλες τις συνθήκες που επικρατούν. Η ανεργία χτύπησε κόκκινο και η απόγνωση του επιχειρηματικού κόσμου συνεχώς αυξάνεται. Απομονωθήκαμε, χάσαμε δικούς μας ανθρώπους  χωρίς να τους χαιρετήσουμε όπως θα θέλαμε κι όπως τους άξιζε, δεν μπορούμε να φροντίσουμε αυτούς που αγαπάμε και μας χρειάζονται, γίναμε καχύποπτοι, επιφυλακτικοί, με μία μάσκα να κρύβει το χαμόγελό μας και τα χέρια μας να ξηραίνονται από το αντισηπτικό, περπατάμε με σκυμμένο το κεφάλι, χωρίς να μπορούμε να ανασάνουμε φυσιολογικά , φοβόμαστε να αγγίξουμε αντικείμενα και ανθρώπους, απολογούμαστε για το που πάμε και τι κάνουμε και πνιγόμαστε μέσα σε αυτήν την σιωπή που σκορπά μόλις πέσει το σκοτάδι. Ακόμη και τα φώτα του γιορτινού στολισμού δεν έχουν κανέναν να τα θαυμάσει. Αναβοσβήνουν μόνα τους και φωτίζουν τους άδειους δρόμους, τα άδεια στενά, τις άδειες πλατείες.

Κλεισμένος στο σπίτι του ο κόσμος ψυχαγωγείται καταναλώνοντας τηλεοπτικά προγράμματα, βλέποντας τα δελτία ειδήσεων, που στην πλειοψηφία σκορπούν τον πανικό κι από την άλλη δείχνουν την ανισότητα που επικρατεί στην κοινωνία, καθώς άνθρωποι πεθαίνουν και πεινούν κι από την άλλη κάποιοι συνεχίζουν τη ζωάρα τους χωρίς να τους αγγίζει τίποτα.

Τα κοινωνικά μέσα δικτύωσης έγιναν η παρηγοριά του ανθρώπου, όπου ο κάθε χρήστης περνά ατελείωτες ώρες γράφοντας, σχολιάζοντας, κοινοποιώντας, παρακολουθώντας άλλους χρήστες, στέλνοντας μηνύματα, με την ψυχολογία του να περνά από σαράντα κύματα.

Πέρα από το δικαίωμα της ελεύθερης έκφρασης και του σχολιασμού, δεν είναι λίγοι αυτοί που ξεπερνούν τα όρια κι επιδίδονται σε έναν παραλογισμό επίρριψης ευθυνών για όσα συμβαίνουν. Το να μιλάς για ατομική ευθύνη συνεπάγεται να γνωρίζεις τι σημαίνει και να σε διακατέχει. Που θα οδηγήσει τελικά όλο αυτό και πότε θα αρχίσουμε να ζούμε φυσιολογικά, είναι ερωτήματα που μας απασχολούν όλους, καθημερινά, με την υπομονή και έχει φτάσει τα όρια της ανοχής πλέον. Η κοινωνία κουράστηκε και το δείχνει. Η ανάγκη για ένα μήνυμα αισιοδοξίας είναι πιο επιτακτική από ποτέ, κι αυτό που πρέπει να παραμείνει ζωντανό και να μην επιτρέψουμε σε καμία περίπτωση να χαθεί είναι η ΑΝΘΡΩΠΙΑ. Ειδικά λόγω των ημερών που έρχονται, ας δείξουμε την ποιότητα μας και την αξία μας. Αυτά κανένας ιός δεν πρόκειται να μας τα στερήσει αρκεί να το θέλουμε.

Καλές γιορτές με υγεία και ανθρωπιά.

Δημοσιευμένο στο TogetherMag

Σεβασμός στη διαφορετικότητα

Η δύναμη βρίσκεται στις διαφορές, όχι στις ομοιότητες, σύμφωνα με τον  Stephen Covey, Αμερικανό συγγραφέα.

Η διαφορετικότητα υπάρχει παντού γύρω μας. Στους ανθρώπους, στη φύση, στα αντικείμενα. Η διαφορετικότητα δεν είναι εχθρός μας. Είναι αυτή που μας δείχνει την ποικιλομορφία της ζωής και την μοναδικότητα του καθενός μας.

Άνθρωποι με διαφορετική εξωτερική εμφάνιση, διαφορετικά χαρακτηριστικά, διαφορετικούς χαρακτήρες. Διαφέρουμε στο ύψος, στα κιλά, στο χρώμα των μαλλιών και των ματιών, στα αξεσουάρ που χρησιμοποιούμε, στο μακιγιάζ, στον τρόπο που ντυνόμαστε, στον τρόπο που περπατάμε, μιλάμε  και συμπεριφερόμαστε.

Διαφέρουμε στη γλώσσα, τη θρησκεία, τις ιδέες, τις αντιλήψεις, το χρώμα του δέρματος, την εθνικότητα, την ηλικία, το φύλο,  την σεξουαλική μας ταυτότητα, το μορφωτικό μας επίπεδο, το κοινωνικο-οικονομικό μας επίπεδο, την επαγγελματική μας ταυτότητα, τις πεποιθήσεις μας.

Είμαστε διαφορετικοί, αλλά ίσοι μεταξύ μας. Ξεχωρίζουμε αλλά αξίζουμε.  Γιατί ο καθένας μας , ασχέτως με τη διαφορετικότητά μας,  έχει την αξία του.

Κάποια χαρακτηριστικά τα κληρονομούμε και κάποια τα αποκτούμε στην πορεία της ζωής μας. Το ζήτημα είναι να γίνουν πρώτα σεβαστά από εμάς τους ίδιους, κυρίως αυτά που έχουμε χωρίς να ήταν επιλογή μας , όπως κάποιο χαρακτηριστικό του σώματός μας ή κάποια κληρονομική πάθηση, και έπειτα να γίνουν σεβαστά και από τους γύρω. Η διαφορετικότητα, είτε είναι επιλογή μας είτε όχι, πρέπει να είναι σεβαστή και αποδεκτή από την κοινωνία, γιατί αποτελεί βασικό στοιχείο της αρμονικής κοινωνικής διαβίωσης.

Ο όρος της διαφορετικότητας χρησιμοποιείται σε διαφημιστικές καμπάνιες για θέματα ισότητας, ρατσισμού, ατόμων με ειδικές ανάγκες και μαθησιακές δυσκολίες, ανθρωπίνων δικαιωμάτων, για να δείξει ότι η αποδοχή του άλλου, όσο διαφορετικός κι αν είναι, αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για να συμβιώσουμε ειρηνικά μέσα στην κοινωνία. Σ’ αυτήν την κοινωνία που θέλει να λέγεται προοδευτική, αλλά πολλές φορές δεν είναι. Πολύ συχνά, αυτή η κοινωνία γίνεται αφιλόξενη, κρίνει αυστηρά, στοχοποιεί το διαφορετικό και το αποξενώνει. Το απομακρύνει από το σύνολο και το υποβιβάζει. Αυτό είναι λάθος. Κανείς δεν είναι ίδιος με τον άλλο, όσα κοινά χαρακτηριστικά κι αν έχουν. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι όπως βλέπουμε εμείς τους άλλους διαφορετικούς έτσι μας βλέπουν κι αυτοί. Όλοι μας όμως είμαστε ξεχωριστοί, έχουμε την αξία μας και τη δική μας θέση στην κοινωνία. Μία κοινωνία που πρέπει να προσπαθήσουμε όλοι μαζί να την κάνουμε όσο πιο φιλόξενη γίνεται, για όλους, για όλα τα πλάσματα του Θεού.

Η διαφορετικότητα μας αφορά όλους και πρέπει να την σεβόμαστε.

Η δύναμη της γυναίκας βρίσκεται στη φωνή της

 

Οι παγκόσμιες ημέρες αποτελούν μία αφορμή για προβληματισμό, όμως η λύση των προβλημάτων βρίσκεται στα χέρια μας. Για το σοβαρό θέμα της βίας κατά των γυναικών, η λύση βρίσκεται στη φωνή της, στη δύναμη της να προστατέψει την αξιοπρέπειά της και το δικαίωμα να ζει ευτυχισμένη, χωρίς δυνάστη. Καμία κοινωνική θέση, οικονομική και επαγγελματική εξασφάλιση δεν δικαιολογεί την ανοχή σε μία τέτοιου είδους κατάσταση.

Η κάθε  μορφή βίας, σωματική, λεκτική και ψυχολογική δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να γίνεται βίωμα λόγω φόβου και να παραβλέπεται λόγω της δήθεν κοινωνικής στοχοποίησης.

Η γυναίκα δεν πρέπει να κρύβει την αξιοπρέπεια της αλλά να την προστατεύει, με οποιοδήποτε τίμημα. Κανένα μακιγιάζ και κανένα ψεύτικο χαμόγελο δεν μπορούν να αποτελέσουν παρηγοριά στον πόνο και τη δυστυχία.

Τα συνεχώς αυξανόμενα περιστατικά έμφυλης βίας που καταγράφονται δεν μας τιμούν καθόλου ως ανθρωπότητα. Είναι πραγματικό τραγικό το γεγονός ότι τη φετινή χρονιά λόγω του εγκλεισμού που επιβλήθηκε στους πολίτες με σκοπό τον περιορισμό της εξάπλωσης του κορωνοϊού και την προστασία του κόσμου, καταγράφηκε αύξηση των περιστατικών βίας.

Η οικογένεια είναι τα καταφύγιο για μία γυναίκα και όχι η φυλακή της, ούτε η τιμωρία της. Δεν ταιριάζει η υπομονή στον πόνο, την τρομοκρατία και την δυστυχία. Κανείς δεν είναι σε θέση να κρίνει την απόφαση μιας γυναίκας να ξεφύγει από μία σχέση που την καταπιέζει και κυρίως όπου δεν υπάρχει σεβασμός. Αν δεν υπάρχει σεβασμός τι να την κάνεις την αγάπη, αν δεν υπάρχει γαλήνη πώς να είσαι ευτυχισμένος, με το φόβο να καραδοκεί πίσω από κλειστές πόρτες…

Η δύναμη της γυναίκας βρίσκεται στη φωνή της, στα χέρια της , στο μυαλό της. Απόφαση θέλει. Δεν είσαι μόνη.

Δημοσιευμένο στο Togethermag.gr

Το τρολάρισμα και η ατομική ευθύνη

 

Χωρίς αμφιβολία, οι Έλληνες αντιμετώπισαν από την αρχή την πανδημία με αστείρευτο χιούμορ και σάτιρα. Μέσω των social media, που αποτέλεσαν ένα είδος ενασχόλησης, ψυχαγωγίας, ενημέρωσης και απόδρασης από τον εγκλεισμό, οι Έλληνες επιδόθηκαν σε διάφορα σχόλια και αναρτήσεις, γεμάτα χιούμορ, σάτιρα, αλλά και πολιτική κριτική και σχολιασμό. Το γέλιο είναι κομμάτι της ζωής μας και απαραίτητο για την ψυχική μας υγεία , κι όχι μόνο.

Η κατάσταση που βιώνει η ανθρωπότητα από την περασμένη Άνοιξη είναι σίγουρα κάτι πρωτόγνωρο και αναπάντεχο , κι ο καθένας μας από όποια θέση κι αν βρίσκεται είχε τη δική του άποψη και συμπεριφορά για αυτόν τον νέο ιό που εισέβαλλε στη ζωή μας κι έφερε τα πάνω κάτω.

Σε κάποιο σημείο, όμως, η κατάσταση άρχισε να ξεφεύγει. Ξαφνικά κάποιοι έγιναν ειδικοί επί της πανδημίας και του τρόπου αντιμετώπισης αλλά και πρόληψης. Έγιναν γιατροί, λοιμωξιολόγοι, ψυχολόγοι, επιστήμονες που είχαν άποψη για τα πάντα, παρότρυναν τον κόσμο να κάνει σενάρια επιστημονικής φαντασίας στο μυαλό του για συνωμοσιολογίες, εκμεταλλεύτηκαν την κατάσταση για να κάνουν μικροπολιτική και να δείξουν την εξυπνάδα τους. Ένας ασταμάτητος σχολιασμός για τα πάντα, με μπόλικη δόση άρνησης, αμφισβήτησης και βλακείας. Ίσως γιατί δεν είδαν τον κίνδυνο να χτυπάει τη δική τους πόρτα. Εξάλλου η τακτική του «μακριά από εμάς κι ότι θέλει ας γίνει» είναι σύνηθες φαινόμενο.

Σήμερα φτάσαμε στο σημείο να χάνουμε συνανθρώπους μας, να κινδυνεύει η ζωή μας, να θρηνούμε αγαπημένα μας πρόσωπα και κάποιοι συνεχίζουν το βιολί τους κι αμφισβητούν κάθε προσπάθεια να αντιμετωπιστεί αυτή η νόσος. Η ανυπακοή στα μέτρα και η έλλειψη ατομικής ευθύνης ήταν η κυριότερη αιτία που φτάσαμε σήμερα σε οριακό σημείο όσον αφορά τη νοσοκομειακή περίθαλψη και την επαγγελματική μας κατάσταση. Λάθη σίγουρα έγιναν και πάντα θα γίνονται, το ζήτημα είναι να μαθαίνουμε από αυτά κι όχι να αλληλοκατηγορούμαστε. Γιατί όταν τελειώσει όλο αυτό που βιώνουμε, πόσοι άραγε θα έχουν διδαχθεί κάτι, ανεξαρτήτως θέσης και κατάστασης;

Συνεχίζουμε την επίρριψη ευθυνών και την ανούσια κριτική, που στο σημείο που βρισκόμαστε δεν βοηθά πουθενά, με τους πολίτες να συνεχίζουν να μην υπακούουν στα μέτρα και να αποτελούν κίνδυνο για τη δημόσια υγεία με την ανεύθυνη συμπεριφορά τους.

Αναρωτιέμαι που θα βοηθήσει όλο αυτό. Η επιβίωση του επιχειρηματικού κόσμου, η ανεργία, η παιδεία, η υγεία είναι ζητήματα σοβαρά που θα πρέπει οι έχοντες την αρμοδιότητα και οι πολίτες από την πλευρά τους να τους απασχολούν και να πράξουν αυτά που πρέπει. Ίσως η διασκέδαση να είναι το τελευταίο που θα πρέπει να μας απασχολεί όταν συμπολίτες μας βρίσκονται στις ΜΕΘ , με τους δικούς τους ανθρώπους να προσεύχονται γι’ αυτούς και το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό να καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια να ανταπεξέλθει στα καθήκοντά του.

Οι φετινές γιορτές θα είναι σίγουρα διαφορετικές για όλους, σημασία έχει ο καθένας να είναι με τους ανθρώπους που αγαπά , γιατί ας μην ξεχνάμε ότι πολλοί συνάνθρωποί μας είναι μόνοι, ζουν στους δρόμους και δεν έχουν κανέναν να ενδιαφερθεί γι’ αυτούς.

Όρια θα πρέπει να υπάρχουν σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής μας, ακόμη και στο χιούμορ, τη σάτιρα και στον ανεξέλεγκτο σχολιασμό. Μην μπερδεύουμε την ελευθερία της έκφρασης με τα καραγκιοζιλίκια…

Δημοσιευμένο στην εφημερίδα ΧΡΟΝΟΣ στις 23/11/2020

Μία στάση ακόμη…και μετά;

 

Το φετινό καλοκαίρι ήταν διαφορετικό. Εκεί που οι ρυθμοί γινόντουσαν λίγο πιο έντονοι, παραμόνευε η απαγόρευση και ο φόβος της απόστασης. Μετά την ξαφνική στάση της καθημερινότητάς μας την Άνοιξη, ο κόσμος ξέσπασε. Βγήκε, ταξίδεψε, διασκέδασε, γλέντησε, απόλαυσε όσα στερήθηκε , ο καθένας με τον δικό του τρόπο και τις δυνατότητές του. 

Όλα όσα συνέβησαν τους τελευταίους μήνες επέφεραν αλλαγές στην κοινωνία μας.

Οι πληγές της πρώτης καραντίνας δεν έκλεισαν για πολλούς. Αυτούς που είδαν τις επιχειρήσεις τους να βουλιάζουν. Αυτούς που έχασαν τη δουλειά τους. Αυτούς που νόσησαν από τον νέο ιό κι αυτούς που έχασαν δικούς τους ανθρώπους. Οι μεν και οι δε. Η κοινωνική ανισότητα μεγάλωσε και συνεχίζει να μεγαλώνει.

Περιμένοντας με ανυπομονησία τις γιορτές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς , μας σταμάτησαν και πάλι. Ξανά στην αναμονή, με άγνωστο το τέλος. Άλλη μία στάση από την καθημερινότητα, από τη ζωή , από τα θέλω μας. Όλα αυτά για τα οποία  όσο κι αν γκρινιάζουμε , δεν μπορούμε χωρίς να τα έχουμε γιατί είναι κομμάτι της ζωής μας. Την αγαπάμε την καθημερινότητά μας, κι ας μας κουράζει πολλές φορές.

Σταματήσαμε και πάλι , άλλοι φοβισμένοι, άλλοι αγανακτισμένοι, άλλοι θυμωμένοι κι άλλοι απλά υπομονετικοί. Καθημερινά βομβαρδιζόμαστε από ειδήσεις. Ειδήσεις από παντού για την νέα πανδημία. Κρούσματα , νεκροί, νέα μέτρα, αριθμοί, εικόνες, νέοι κανόνες ζωής, νέες συνήθειες και τελικά μία νέα τάξη πραγμάτων έρχεται και θα μείνει. Σιγά σιγά αλλάζουν όλα και πρέπει να το αποδεχθούμε, αν θέλουμε να επιβιώσουμε. Αλλάζει ο τρόπος ζωής και σκέψης, αλλάζουν τα μοντέλα εργασίας, αλλάζει η κοινωνία μας, θα αλλάξουμε κι εμείς.

Το ξέρουμε πως όταν κοπάσει αυτή η καταιγίδα τίποτα δεν θα είναι όπως πριν. Κάθε δυσκολία έχει το δικό της μάθημα , απαιτεί όμως υπομονή κι ο κόσμος κουράστηκε. Δεν αντέχει άλλη αναμονή κι άλλη στάση για να συνεχίσει να ζει. Φοβάται για το σήμερα και το αύριο κι έχει δίκιο. Για πολλούς αυτή η στάση μπορεί να είναι ευεργετική και ωφέλιμη , για κάποιους άλλους όμως καταστροφική. Αυτοί οι άνθρωποι έχουν ανάγκη από ουσιαστική βοήθεια γιατί δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι είμαστε όλοι μας μέλη μιας τεράστιας αλυσίδας που λέγεται κοινωνία. Για να είναι δυνατή αυτή η αλυσίδα πρέπει όλοι οι κρίκοι να είναι δυνατοί και ενωμένοι μεταξύ τους. Έτσι θα προχωρήσουμε μπροστά με ουσιαστικά αποτελέσματα κι όχι προσωρινές λύσεις βολέματος και ανακούφισης. Για την ώρα, δυστυχώς, στόχος είναι η κατσίκα του γείτονα…

Εύθραυστη ανθρωπότητα

Έπρεπε να φτάσει στο κατώφλι του σπιτιού μας μία πανδημία για να συνειδητοποιήσουμε όλοι μας πόσοι εύθραυστοι είμαστε και πόσο ανίσχυροι απέναντι στην αρρώστια και το θάνατο. Αλλά και πόσο επιπόλαιοι και ανεύθυνοι απέναντι στον εαυτό μας και τους γύρω.

Ξαφνικά συνειδητοποιούμε ότι είμαστε όλοι άνθρωποι ίσοι και όμοιοι. Όλα εκμηδενίζονται μπροστά στην επιθυμία για ζωή. Όλα φαίνονται τόσο περιττά απέναντι στην υγεία. Ούτε τα χρήματα, ούτε οι περιουσίες, ούτε τα αξιώματα, ούτε η εξωτερική εμφάνιση παίζουν ρόλο όταν καλείσαι να παλέψεις για να κρατηθείς υγιής και ζωντανός.

Αλλά και πάλι , κάποιοι επιμένουν να συνεχίσουν να μην υπακούουν στα αυτονόητα. Συνεχίζουν να ασχολούνται με μικροπολιτικές, κουτσομπολιά και να διασπείρουν φήμες για να πλήξουν ανθρώπους και καταστάσεις. Αναρωτιέμαι τι θα κερδίσουν από αυτό. Αυτή τη στιγμή δεν έχει σημασία ποιος έφταιξε και τι έγινε λάθος, αλλά τι πρέπει να γίνει στο εξής για να αντιμετωπιστεί αυτή η απειλή για την ανθρωπότητα με όσο το δυνατόν λιγότερες απώλειες. Σίγουρα κάποιοι πρέπει να αναλάβουν ευθύνες, κάποιοι πρέπει να πάρουν αποφάσεις και κάποιοι άλλοι πρέπει να μείνουν στην πρώτη γραμμή του αγώνα και να δώσουν το καλύτερό τους εαυτό για τον συνάνθρωπο.

Πριν λίγο καιρό μας απασχολούσε που δεν γιορτάσαμε τις Απόκριες και πως θα περάσουμε τις ημέρες του Πάσχα. Σήμερα μας απασχολεί η υγεία μας και η επιβίωσή μας. Μας ανησυχεί τι αντίκτυπο θα έχει στην οικονομία αυτή η κατάσταση και πως θα επιβιώσουν οι επιχειρήσεις από αυτή τη δύσκολη συγκυρία. Μας απασχολεί εάν θα έχουμε εργασία και πως θα ζήσουμε στο εξής, στις περιπτώσεις που κάποιες επιχειρήσεις βάλουν λουκέτο. Μας απασχολεί εάν το δημόσιο σύστημα υγείας, που μέχρι πριν λίγες μέρες το είχαμε απαξιωμένο και τώρα το εξυμνούμε, θα μπορέσει να επανέλθει και να προσφέρει τις υπηρεσίες του σε όσους τις χρειάζονται, γιατί ας μην ξεχνάμε ότι κόσμος δεν κινδυνεύει μόνο από τον COVID 19 .

Ξαφνικά τα απλά και καθημερινά, που πριν λίγο καιρό δεν μας ικανοποιούσαν και μας φαίνονταν βαρετά, απέκτησαν αξία. Η βόλτα με την οικογένεια και με φίλους , η εργασία, οι αθλητικές δραστηριότητες, η έξοδος διασκέδασης, μία εκδρομή, μία απόδραση στο βουνό ή τη θάλασσα, μία βόλτα στην αγορά , οι κάθε είδους συναναστροφές, η επικοινωνία σε απόσταση αναπνοής, η αγκαλιά, το φιλί, το χάδι, το άγγιγμα , η χειραψία. Όλα τόσο εύθραυστα και απαγορευμένα μπροστά στον κίνδυνο. Όλα απέκτησαν αξία και έγιναν τόσο ποθητά. Δεν έχει σημασία ούτε το πολυτελές σπίτι, ούτε το ακριβό αυτοκίνητο, ούτε το γεμάτο πορτοφόλι, ούτε η μεγάλη δερμάτινη καρέκλα. Αυτό που έχει σημασία είναι ο άνθρωπος. Όλοι εμείς. Σε μία δύσκολη στιγμή όλοι μας είμαστε εύθραυστοι κι όλοι μας έχουμε ανάγκη ο ένας τον άλλον. Έτσι μόνο θα τα καταφέρουμε. Με συνεργασία κι όχι φαγωμάρες. Με υπευθυνότητα και σοβαρότητα κι όχι επιπολαιότητα και μαγκιά. Μπορούμε.